Co to takiego samochód studyjny? Dziwny lub zabawny pojazd, który zyskuje krótkotrwałą sławę przy okazji salonu samochodowego. A może coś bardziej poważnego..? Samochody studyjne stały się zasadniczą częścią działalności Volvo Cars Corporation.
Obecnie, jako część świadomej strategii, samochód studyjny powstaje z wielu różnych aczkolwiek ważnych powodów. Pierwszy samochód studyjny Volvo zaprezentowano w roku 1933, kiedy firma miała zaledwie sześć lat. Pojazd znany pod nazwą Venus Bilo, był samochodem o bardzo opływowych kształtach. Zbudowany przez niezależną firmę w ramach umowy z Volvo, opracowany został w celu zbadania społecznej reakcji na smukłe kształty – przed zamierzonym kilka lat później wprowadzeniem modelu PV36 ‘Carioca’. Carioca nie była sukcesem. Być może dlatego, że pomysł nie został wystarczająco przeanalizowany. Ciekawą cechą Venus Bilo było jej uderzające podobieństwo jej stylizacji do jednego z najnowszych samochodów studyjnych Volvo – VCC, łącznie z otworami drzwiowymi, tylnymi kołami w narożach i opadającym tyłem.
Pomysł zbudowania samochodu bardziej podobnego do modelu amerykańskiego niż mały zaokrąglony PV, powstał w roku 1952, kilka lat przed tym, jak Volvo podjęło pierwsze starania wejścia na rynek północnoamerykański. Wynikiem był ‘Filip’ – ogromne auto z silnikiem V8 i ‘skrzydełkami’ z tyłu. Pomimo, że samochód można dziś uznać za atrakcyjny, nigdy nie osiągnął etapu produkcyjnego. Wprowadzony dwadzieścia lat później, w roku 1972, kiedy Volvo oficjalnie włączyło bezpieczeństwo do swoich zasadniczych wartości, pojazd VESC (eksperymentalny samochód studyjny Volvo) dobrze przystawał do tego wizerunku. Samochód był nie tylko pojazdem doświadczalnym, służącym do badania szeregu zaawansowanych rozwiązań bezpieczeństwa, ale był również czymś w rodzaju prototypu dla modeli serii 240, które miały pojawić się dwa lata później. Krótko mówiąc, VESC był autem starannie zaprojektowanym w jasno określonym celu.
Psychoanalityk w działaniu
„Od tego czasu, stwierdzenie to jest prawdziwe w odniesieniu do każdego samochodu studyjnego” komentuje Sven de Smet szef strategii promocji marki w Volvo Cars. Sven pochodzi z belgijskiej Flandrii – z rodziny o szwedzkich sympatiach: „można to zauważyć dzięki mojemu imieniu” śmieje się Sven. „Mój ojciec również miał Volvo 140 w kolorze żółto kanarkowym i przez to moje lądowanie w Volvo było mi niemal sądzone” Po specjalizacji w psychoanalizie zaczął specjalizować się w zagadnieniach konsumenckich. „Stwierdziłem, że konsumenci są znacznie bardziej skomplikowani i interesujący niż pacjenci z dolegliwościami psychologicznymi. W ten sposób zacząłem angażować się w badania rynku i wkrótce otrzymałem pracę w organizacji marketingowej Volvo w Brukseli. Po paru latach pracy, cztery lata temu przeniosłem się do Göteborga.
Sven de Smet odpowiedzialny jest obecnie za strategię promocji marki i wizerunek firmy. Hasło ‘Dusza Marki’ służy do opisu tego co oznacza Volvo Cars. W niedalekiej przeszłości, złożona z sześciu osób, grupa Svena zaangażowana była również w stworzenie całkowicie nowego wizerunku reklamowego. Od roku 2000, zajmuje się on wszystkimi samochodami studyjnymi, które firma wystawiała na różnych salonach organizowanych na całym świecie.
Celowa strategia
„Częścią mojej pracy jest koordynacja odcinka samochodów studyjnych firmy. Organizujemy zespoły interdyscyplinarne, które je opracowują według wyznaczonej przez nas strategii. Żaden samochód studyjny nie jest dziełem przypadku” podkreśla Sven de Smet. „Wejście Volvo Cars do rodziny Forda oznaczało nowy początek i dopływ świeżej energii”.
Wymienia szereg symboli – SCC, ACC i PCC (niektóre z dodatkiem ‘2’), a także VCC (wszechstronny samochód studyjny). „Dzisiaj, do samochodów studyjnych stosujemy podejście całościowe” oświadcza. „Muszą odzwierciedlać marzenia i wizje i muszą być źródłem inspiracji dla ludzi zarówno w firmie jak i poza nią. Styliści i konstruktorzy muszą mieć ujście dla swej energii twórczej, a dziennikarze i klienci muszą mieć możliwość oceny wyników tej pracy. Pojazdy studyjne zawierają wiele przykładów zaawansowanej techniki. Każdy jest czymś w rodzaju ‘rajdu fachowości’, który stymuluje reakcje i rodzi dyskusję”. Dodaje, że SCC (bezpieczny samochód studyjny) w gruncie rzeczy zajął więcej powierzchni gazetowej niż niektóre ostatnio prezentowane modele. SCC wykorzystywany był również w kampanii reklamowej – po raz pierwszy w historii Volvo.
Dziennikarze lubią nieznane
„Dziennikarze są ludźmi niezwykle dobrze poinformowanymi, a ich zainteresowanie może być często stymulowane czymś, co nie istnieje – innymi słowy, samochodem studyjnym” zauważa Sven de Smet. „SCC jest przykładem tego, co my nazywamy “ReVolvolucją”, który w oczywisty sposób przyciąga dziennikarzy motoryzacyjnych oraz ich kolegów z prasy kolorowej. Model ten ilustruje fakt łączenia stylistyki i techniki ‘w jedno’. Jest to ważne, aby samochód był atrakcyjny i zarazem technicznie zaawansowany. SCC jest po prostu najbezpieczniejszym i najatrakcyjniejszym modelem w swoim rodzaju”.
Sven de Smet zauważa, że jeden z najnowszych modeli samochodu studyjnego – wielki VCC z 2003 roku jest ‘żywym modelem’, który charakteryzuje się wieloma innowacjami i w konsekwencji cieszy się wielkim zainteresowaniem. Uważa on, że Volvo Cars dysponuje fantastycznym zespołem konstruktorów, który wykorzystuje możliwości ponownego zastosowania znanych rozwiązań do nowych pomysłów. Wiele rozwiązań występujących w dzisiejszych samochodach Volvo obejmuje elementy stylistyczne z modelu Volvo Amazon. Zadziwiające jest to, że ciągle możemy je wykorzystywać – i będziemy mogli przez wiele następnych lat!
Globtroter z Meksyku
To w naturalny sposób prowadzi nas do José Diaza de la Vegi z Centrum Projektów Volvo. Urodzony w Mexico City wzrastał w zamiłowaniu do samochodów. „I do szybkości, piękna i zdrowia” dodaje. „Od wczesnych lat chciałem projektować samochody – i w tym konkurować z innymi”. Jego zasoby starczały jednak zaledwie na go-karting, podczas, gdy jego ojciec – inżynier posiadający własną firmę samochodową – ścigał się na łódkach. José z bratem uprawiali również narciarstwo wodne i w tej dyscyplinie zdobyli mistrzostwo Meksyku. Pasja do projektowania samochodów pozostawała silna, dzięki czemu objechał świat.
Przed wstąpieniem do Royal College of Art w Londynie i zostaniem projektantem samochodów, z pierwszą lokatą ukończył wzornictwo przemysłowe na uniwersytecie w Mexico City. Mieszkał i pracował również w Australii, USA i Francji, a także w japońskich firmach w Europie. Skandynawia również odegrała ważną rolę w jego planach. „Harmonia istniejąca pomiędzy pracą i życiem pierwszej klasy i dobrym wzornictwem stanowi tutaj składnik codzienności. Dobre środowisko i dobrzy ludzie. Te pozytywne aspekty widzę jako wyzwania – waryości, które musimy zachować dla przyszłych generacji – i jako instrumenty, które pozwalają nam zaoferować samochody pasjonujące i niezawodne” mówi José Diaz de la Vega. José przyszedł do działu projektowego Volvo Cars w roku 1990, na stanowisko szefa projektowania wnętrz, kolorystyki i tapicerki. Na tym stanowisku był również zaangażowany we wszystkie samochody studyjne – a także odpowiedzialny za wnętrza wszystkich aktualnych modeli produkcyjnych. Obecnie jest kreatywnym dyrektorem projektowania strategicznego i pracowni globalnych.
Cykl ciągły
José mówi nam, że strategiczne myślenie we wzornictwie jest procesem w podświadomości, który jest wspólny wszystkim ludziom kreatywnym. Aby w pełni wykorzystać swój potencjał, w 1999 Volvo Cars zorganizowało dział projektowania strategicznego, który stanowi część procesu projektowania wyrobu, i którego celem jest „stałe rozwijanie tożsamości wyrobów Volvo i tworzenie nowych pomysłów jako części cyklu powstawania wyrobu” To również obejmuje „ciągły cykl innowacyjny i twórczy. Samochody studyjne stanowią część ciągłego procesu badawczo-rozwojowego” wyjaśnia José Diaz de la Vega. Zaczyna szkicować ‘schemat myślowy’ z ‘samochodami studyjnymi’ po środku i liniami prowadzącymi do grup, które mają z nimi związek. Zaczyna od dostawców i innych grup zewnętrznych, takich jak dziennikarze prasy motoryzacyjnej i kolorowej, a także klienci. Wewnątrz obejmuje on centra projektowe Volvo Cars w Göteborgu, Kalifornii i Barcelonie, a także rynek firmy, public relatons, postęp techniczny, zaopatrzenie i funkcje zarządzające.
„Musimy prowadzić intensywny dialog z kierownictwem firmy, aby określić, czy koncepcja – lub jej części – jest sensowna w aspekcie rynkowym” mówi. „Rozwiązanie studyjne może czasami stać się ważną innowacją w modelu produkcyjnym. Na przykład „przezroczysty” słupek przedni z SCC (bezpieczny samochód studyjny) możemy pewnego dnia zobaczyć w „zwykłym” modelu Volvo.
Volvo – samochód luksusowy!
José Diaz de la Vega mówi nam, że dokonuje się rozróżnienia pomiędzy technologiami ‘standardowymi’ (silnik, podwozie itd.) – których to układów spodziewa się klient i związanymi ze stylistyką cechami ‘emocjonalnymi’. To w naturalny sposób doprowadza do VCC. Rozpoczyna od opisu szwedzkiego temperamentu: „Szwedzi to ludzie, którzy niechętnie dmą w swą własną trąbkę. Chociaż Volvo jest luksusową marką, Szwedzi nie wypowiadają tej opinii i traktują je jako ‘podstawową’. Musimy odważyć się powiedzieć, że jest to auto luksusowe, nawet u siebie! W innych krajach Volvo jest czymś pożądanym a posiadanie Volvo napawa dumą. Volvo znane jest ze swych standardów bezpieczeństwa, troski o innych, ponadczasowej i innowacyjnej konstrukcji, funkcjonalności i wielkiego zróżnicowania. W Szwecji była to jednak zawsze marka niedoceniona.
Wszechstronny samochód studyjny jest pierwszym prawdziwie luksusowym przykładem tego, że Volvo jest prawdziwym królem wszechstronności” podkreśla José Diaz de la Vega. „Samochód reprezentuje skandynawski luksus przełożony na język projektowy Volvo. Koncepcja ma charakter całościowy, w którym wszystkie widoczne elementy stylistyki wyraźnie zdradzają swe źródła – przód Volvo 164 i tył modelu 1800 ES. Tył nie jest dokładnie taki sam, bo ma wizualnie więcej dramatyzmu i oczywiście odzwierciedla język projektowy naszych aktualnych serii S80 i V70 w aspekcie linii wyoblonych boków, świateł, maski i innych elementów stylizacyjnych”.
Choć nie wspomina modelu Venus Bilo z roku 1933, pokrewieństwo jest oczywiste! Odchylne reflektory są przykładem postępu technicznego dokonanego w VCC, a kształt jest również ważnym elementem konstrukcyjnym. Zastanawia się, czy już nadeszła dla Volvo pora porzucenia charakterystycznego układu świateł tylnych, umieszczonych w tylnych słupkach.
Skandynawska przestrzeń
José sam odpowiada na własne pytanie: „odpowiedzią może być reakcja klientów” i przechodzi do opowieści o swoim odcinku pracy – o wnętrzu. Wnętrze opisuje jako ‘salon’ – miejsce relaksu, słuchania muzyki i życia towarzyskiego. „Reprezentuje ono skandynawski sposób wykorzystania przestrzeni. Kabina emanuje spokojem przyjemnych kolorów i kształtów, a także materiałów wysokiej jakości. Projekt łączy tradycję i wysoką technikę – połączone jakością wykonawstwa, stwarzającego poczucie dobrobytu”. Mówi o otoczeniu kierowcy, o jego miejscu pracy, które stworzono z możliwie największą prostotą minimalizującą liczbę elementów. „Technika dokonała takiego postępu, że życie kierowcy stało się prostsze. Jednocześnie, siedzące z tyłu dzieci mogą korzystać z wyposażenia informacyjno-rozrywkowego w pełnym zakresie, mając zapewnione takie bezpieczeństwo, jakie dzieci powinny mieć w Volvo”. José Diaz de la Vega może całymi godzinami mówić o wielu zaawansowanych rozwiązaniach i pomysłowych układach zastosowanych w VCC. Ponownie jednak podkreśla, że pomimo stałego rozwoju, nie można zapominać o pochodzeniu samochodu – widocznym w charakterystycznych wyobleniach bocznych: „VCC jest zarazem samochodem, który oferuje zarówno maksimum przyjemności życia jak i poczucie społecznej odpowiedzialności – szwedzkie dziedzictwo przełożone na uniwersalny język. VCC pomaga nam przypomnieć klientom dlaczego kupili Volvo. Mamy skłonności do zapominania o tym.
Podpisy
1.Znany jako Venus Bilo – pierwszy samochód studyjny Volvo pojawił się w roku 1933. Podobieństwa z VCC są uderzające.
2.Pierwszy samochód studyjny Volvo zbudowany w określonych celach – VESC (eksperymentalny bezpieczny samochód Volvo) – wzmocnił reputację firmy jako lidera w dziedzinie bezpieczeństwa. Model ten był również rodzajem prototypu aut późniejszej serii 240.
3.Volvo LCP (projekt użycia lekkich podzespołów) był zapowiedzią dalekowzroczności Volvo w dziedzinie stosowania nowych materiałów i źródeł napędu.
4.Stworzony w roku 1992 ECC (ekologiczny samochód studyjny) był zarówno pojazdem doświadczalnym o napędzie hybrydowym jak i studium konstrukcyjnym dla kolejnego Volvo S80.
5.Zaprezentowany w roku 2001 ACC (przygodowy samochód studyjny) pokazał światu, że Volvo jest w drodze do stworzenia SUV – który jesienią roku 2001 – przybrał kształt XC90.
6.Już w roku 1980 Volvo buduje VCC (samochód studyjny Volvo), głownie w celu przebadania konstrukcji modelu Volvo 760. Nowy VCC (wszechstronny samochód studyjny) pokazuje jak może wyglądać wszechstronny model przyszłości.
7.Sven de Smet.
8.José Diaz de la Vega.